Podział majątku

Kiedy małżonkowie podejmują decyzję o rozwodzie, konieczne jest dopełnienie wielu formalności. To nie tylko konieczność sporządzenia pozwu i jego złożenie w sądzie, ale również podział majątku. Może się on odbyć zarówno przed rozwodem, w trakcie, a także po nim. Jak odbywa się podział majątku przed rozwodem? O tym będzie nasz artykuł.

Czym jest majątek wspólny?

Zawarcie związku małżeńskiego sprawia, że pomiędzy małżonkami powstaje ustawowa wspólność majątkowa (o ile nie zostanie podpisana tzw. intercyza, czyli ustanowiona w drodze umowy rozdzielność majątkowa). W jej skład wchodzą wszystkie przedmioty, które w trakcie trwania małżeństwa zostały nabyte wspólnie przez małżonków. Podział majątku wspólnego to postępowanie, które co do zasady polega na podziale składników majątku tak, aby poszczególne z nich stały się własną jednego małżonka. Warto wiedzieć, że podział majątku może odbyć się zarówno w trakcie trwania małżeństwa, przed rozwodem, jak i po rozwodzie. Majątek wspólny stanowią:

  • wynagrodzenia za pracę i dochody z innej działalności każdego małżonka;
  • dochody z majątku wspólnego i osobistego;
  • kwoty pobranych składek zewidencjonowanych na subkoncie emerytalnym;
  • środki, które zostały zgromadzone na pracowniczym funduszu emerytalnym lub środki zgromadzone na rachunku otwartym;
  • przedmioty codziennego użytku, które zostały nabyte poprzez zakup czy przez dziedziczenie, darowiznę bądź zapis.

Podział majątku wspólnego przed rozwodem – akt notarialny

Podział majątku wspólnego przed rozwodem jest możliwy na dwa sposoby. Pierwszym z nich jest umowa w formie aktu notarialnego. Jest to rozwiązanie bardzo często wybierane przez małżonków, którzy wiedzą, jak podzielić swój majątek. Dodatkowo to rozwiązanie mniej kosztowne i znacznie szybsze. Z chwilą podpisania aktu notarialnego zaczyna obowiązywać rozdzielność majątkowa. Właśnie od tego momentu, bez względu na to, że małżeństwo jeszcze trwa, małżonkowie mają swój majątek osobisty, który mogą następnie podzielić. Warto wiedzieć, że z chwilą podpisania tzw. intercyzy majątek wspólny dzieli na się na dwie równe części, chyba że małżonkowie postanowią inaczej. To rozwiązanie korzystne dla stron, szczególnie kiedy planują inwestycje przed rozwodem, na który trzeba poczekać znacznie dłużej niż na rozdzielność majątkową u notariusza. Biorąc kredyt bez intercyzy, można dodatkowo obciążyć drugiego małżonka, który w przypadku problemów ze spłatą musiałby odpowiadać za długi razem z nim.

Podział majątku w sądzie

W sytuacji, kiedy małżonkowie nie mogą samodzielnie porozumieć się w kwestii podziału majątku, mogą dokonać takiego podziału w sądzie. Wniosek należy złożyć w sądzie rejonowym, w miejscu, w którym znajduje się dany majątek. W sytuacji, gdy majątek ten zlokalizowany jest w obrębie kilku sądów, wnioskodawca może samodzielnie wybrać sąd miejscowo właściwy. Warto wiedzieć, że aby możliwy był podział majątku, konieczne jest ustalenie rozdzielności majątkowej. Można przeprowadzić ją przed sądem w przypadku braku zgody drugiego małżonka oraz z datą wsteczną, choć wymaga to dłuższego postępowania. W sytuacji podziału majątku takie sprawy mogą toczyć się stosunkowo długo, konieczne jest często powoływanie biegłego w celu ustalenia wartości nieruchomości, która wchodzi w skład wspólnego majątku lub innych jego składników. Na taką opinię czeka się zazwyczaj kilka miesięcy. Warto wiedzieć, że każdy z małżonków po podziale majątku wspólnego w sądzie może złożyć apelację, co dodatkowo może wydłużyć całą procedurę. Jest to jednak doskonały i czasami jedyny sposób na sprawiedliwy podział majątku.

Podział majątku wspólnego – w sądzie czy u notariusza?

Warto wiedzieć, że nie ma możliwości ustanowienia rozdzielności majątkowej i podziału majątku na jednej rozprawie w sądzie, co jest możliwe do zrobienia szybko u notariusza, jedynie w przypadku, kiedy obie strony wspólnie ustaliły podział. Ustanowienie rozdzielności to tryb procesowy, natomiast podział majątku toczy się w trybie nieprocesowym. To wszystko sprawia, że nie da się połączyć tych dwóch spraw i rozpatrywać ich wspólnie. Z tego względu procedury te trwają dość długo, jednak są jedynym rozwiązaniem na podział majątku przed rozwodem dla osób, które nie są w stanie ustalić wspólnie odpowiedniego rozdzielenia składników majątkowych zgromadzonych przez lata trwania małżeństwa.