Dotarły do nas informacje o próbach podszywania się pod Kancelarię Adwokacką Michała Gajdy oraz pod adwokata Michała Gajdę.
Aktualne i jedyne prawdziwe dane kontaktowe publikowane są wyłącznie na tej stronie.
We have received information about attempts to impersonate our Law Office and attorney Michał Gajda personally.
The official and only genuine contact details are published exclusively on this website.
W praktyce kancelarii bardzo często pojawia się pytanie: czy przepisanie nieruchomości w formie umowy dożywocia pozwoli uniknąć roszczeń o zachowek? oraz co zrobić, gdy majątek został wyprowadzony z masy spadku za pomocą umowy dożywocia?
Odpowiedź nie jest intuicyjna i od lat budzi wątpliwości zarówno wśród spadkobierców, jak i osób planujących uporządkowanie swojego majątku na przyszłość. Zagadnienie to wielokrotnie staje się źródłem wieloletnich sporów rodzinnych, dlatego warto więc wyjaśnić czym jest umowa dożywocia.
Na pierwszy rzut oka obie czynności prowadzą do tego samego rezultatu, czyli przeniesienia własności nieruchomości w zasadzie bez żadnej zapłaty. W sensie prawnym różnica jest jednak fundamentalna, ponieważ przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy dożywocia tak naprawdę nie odbywa się za darmo.
Darowizna jest świadczeniem nieodpłatnym i w tym zakresie raczej nikt nie ma wątpliwości. Obdarowany otrzymuje konkretny składnik majątku i niczego w zamian nie daje. Zgodnie z obowiązującymi przepisami wartość darowizny doliczana jest do masy spadkowej przy obliczaniu zachowku.
Umowa dożywocia to natomiast umowa wzajemna i odpłatna. Nabywca nieruchomości zobowiązuje się zapewnić zbywcy (dożywotnikowi) określone świadczenia. Zgodnie z przepisami jest to co najmniej utrzymanie, mieszkanie, wyżywienie, opiekę, a czasem dodatkową pomoc. Ta „ekwiwalentność” powoduje, że w rozumieniu prawa cywilnego umowa dożywocia nie jest darowizną, nawet jeśli w praktyce strony nie wycenią świadczeń wzajemnych w złotówkach i nie przekazują żadnej „namacalnej” zapłaty.
Co do zasady – nie.
Orzecznictwo sądów nie pozostawia najmniejszych złudzeń: umowa dożywocia nie podlega doliczeniu przy ustalaniu zachowku, ponieważ nie jest darowizny i nie ma charakteru nieodpłatnego. Skoro spadkodawca otrzymał w zamian świadczenia, jego majątek nie został jednostronnie uszczuplony w sensie prawnym, tak jak odbywa się to przy darowiźnie.
Nic zatem dziwnego, że wielu klientów wybiera tę formę przeniesienia własności nieruchomości jako najlepszą i najbezpieczniejszą – zarówno z punktu widzenia podatków, jak i późniejszych sporów o zachowek.
W ostatnich latach sądy coraz wnikliwiej badają, czy zawarta umowa dożywocia była rzeczywiście wykonywana. Jeżeli:
wówczas sądy potrafią ocenić taką czynność jako fikcyjną, traktując ją w ostateczności jako darowiznę. Konsekwencją uznania umowy dożywocia jako umowę darowizny jest możliwość doliczenia jej wartości do spadku przy obliczaniu zachowku.
Oczywiście nie dzieje się to automatycznie, ponieważ sąd musi najpierw przeprowadzić wnikliwe postępowanie dowodowe, aby ocenić jak w rzeczywistości było z tą umową dożywocia i jej realizacją.
Umowa dożywocia nie zostanie podważona, gdy
Tak, ale trzeba pamiętać, że przy ustalaniu wysokości należnego zachowku nie będziemy brać pod uwagę nieruchomości przeniesionych na podstawie umowy dożywocia. Samo wystąpienie umowy dożywocia w danym stosunku prawnym nie zamyka nam drogi na dochodzenie zachowku, jednak realnie zmniejsza wartość masy spadkowej, która przecież jest podstawą ustalania wartości tego roszczenia. Wówczas obliczamy należny zachowek na podstawie pozostałych składników wchodzących w masę spadkową oraz tych przeniesionych za życia na podstawie darowizny.
To jest zasadnicza różnica pomiędzy dożywociem a darowizną, w której obdarowany niemal zawsze staje się adresatem roszczeń o zachowek.
Umowa dożywocia ma wiele swoich zalet, które można podzielić na trzy zasadnicze grupy:
Umowa dożywocia jest rozwiązaniem korzystnym, ale wymaga prawidłowego sformułowania i późniejszego wykonywania jej postanowień. Tylko wówczas spełni swoją funkcję zarówno dla dożywotnika, jak i nabywcy majątku.
Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej związanej z umową dożywocia. Skontaktuj się z naszą kancelarią adwokacką specjalizującej się w prawie spadkowym!
Adw. Michał Gajda, absolwent Uniwersytetu Szczecińskiego, Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego oraz Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ukończył studia podyplomowe z prawa medycznego oraz prawa karnego skarbowego i gospodarczego. W swojej codziennej praktyce zajmuje się obroną w sprawach karnych, w tym o przestępstwa typowo kryminalne, przestępstwa gospodarcze i skarbowe, a także prowadzi obronę lekarzy w sprawach o w tym tzw. błędy medyczne. Jako specjalista od prawa medycznego, reprezentuje podmioty lecznicze z całej Polski, prowadzi szkolenia dla medyków, jest wykładowcą Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego, a także uczestniczy w pracach Rady Ekspertów Parlamentarnego Zespołu ds. Medycyny Estetycznej.
