Podział majątku wspólnego

Z chwilą rozwiązania małżeństwa przez rozwód ustaje istniejąca między małżonkami wspólność majątkowa małżeńska i możliwe staje się dokonanie podziału majątku wspólnego małżonków. Nasza Kancelaria Adwokacka zapewnia swoim klientom kompleksową pomoc prawną w zakresie prawa rodzinnego, dlatego również reprezentujemy swoich klientów w sprawach o podział majątku. Sprawy o podział majątku nasza Kancelaria Adwokacka prowadzi zazwyczaj zaraz po zakończonej sprawie o rozwód.

Kiedy ustaje wspólność majątkowa małżeńska?

Zgodnie z art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, istnieje zakaz dokonywania podziału majątku wspólnego w trakcie trwania wspólności ustawowej. W związku z tym, aby małżonkowie mogli podzielić majątek, wpierw powinna ustać istniejąca między nimi wspólność majątkowa. Wspólność ustawowa ustaje w następujących przypadkach:

– ustanowienia rozdzielności majątkowej w drodze umowy majątkowej (tzw. intercyza) zawartej w formie aktu notarialnego

– ustanowienia rozdzielności majątkowej na mocy orzeczenia sądu (na skutek powództwa o ustanowienie rozdzielności majątkowej złożonego przez jednego z małżonków lub jego wierzyciela)

– orzeczenia separacji

– rozwiązania małżeństwa przez rozwód

Z chwilą ustania wspólności majątkowej małżeńskiej, małżonkowie stają się współwłaścicielami – co do zasady w częściach równych – składników majątku, które wchodziły do majątku wspólnego.

Czym jest podział majątku wspólnego?

Podział majątku ma na celu zniesienie współwłasności składników majątku wspólnego małżonków, jaka powstała w chwili ustania wspólności majątkowej. Do podziału majątku wspólnego dochodzi poprzez podzielenie składników majątku na małżonków zgodnie z przysługującymi im udziałami. W wyniku podziału majątku wspólnego dokonywane są również wszelkie rozliczenia między małżonkami z tytułu nakładów z majątku osobistego, któregoś z małżonków na majątek wspólny oraz nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty, któregoś z małżonków.

W jaki sposób dokonać podziału majątku wspólnego?

Podział majątku wspólnego może zostać dokonany na dwa sposoby tj. poprzez sądowy podział majątku albo umowny podział majątku.

Sądowy podział majątku wspólnego jak sama nazwa wskazuje jest dokonywany w postępowaniu sądowym które kończy się wydaniem postanowienia. Postępowanie o podział majątku inicjuje wniosek o podział majątku wspólnego, z którym wystąpić może każdy z małżonków po ustaniu wspólności majątkowej.W toku postępowania o podział majątku wspólnego sąd może ustalić, że małżonkowie posiadają nierówne udziały w majątku wspólnym. Co prawda sąd z urzędu zobowiązany jest ustalić składniki majątku wspólnego, jednak rolą adwokata jest dopilnować, aby wszystkie składniki majątku zostały zgłoszone i uwzględnione przy podziale. Jak zostało wskazane powyżej, w toku postępowania o podział majątku rozliczane są również wszelkie nakłady i wydatki poczynione pomiędzy małżonkami na ich majątki osobiste, cz na ich majątek wspólny oraz z majątku wspólnego na majątek osobisty, któregoś z małżonków. Nasza Kancelaria Adwokacka posiada doświadczenie w zakresie spraw o podział majątku, dlatego adwokat Michał Gajda podejmuje się prowadzenia wszelkich tego typu spraw, niezależnie od stopnia ich skomplikowania np. z uwagi na wielość składników majątku lub zawiłość rozliczeń między małżonkami.

Podział majątku w drodze umowy jest możliwy jedynie w sytuacji, gdy małżonkowie dojdą do porozumienia co do sposobu podziału oraz rozliczeń. Co do zasady nie ma wymaganej formy umowy o podział majątku wspólnego, co oznacza, że może ona zostać zawarta w jakiejkolwiek formie czy to zwykłej pisemnej, czy nawet ustnej (oczywiście w przypadku umowy ustnej problematyczne może okazać się udowodnienie treści takiej umowy). Umowa o podział majątku wspólnego w formie aktu notarialnego wymagana jest w przypadku, gdy wśród dzielonych składników majątku wspólnego jest nieruchomość, prawo użytkowania wieczystego lub inne prawo, którego przeniesienie wymaga umowy w formie aktu notarialnego. W ramach świadczonej pomocy prawnej nasza Kancelaria Adwokacka przygotowuje dla swoich klientów umowy o podział majątku wspólnego, zgodnie z ich interesem. Adwokat Michał Gajda reprezentuje również klientów w trakcie negocjacji mających na celu wypracowanie porozumienia co do sposobu podziału majątku wspólnego.

Kiedy można dokonać podziału majątku wspólnego? Jaki jest termin przedawnienia roszczenia o podział majątku wspólnego?

Żądanie dokonania podziału majątku nie ulega przedawnieniu tzn. nie jest ograniczone w czasie. Oznacza to, że podział majątku można dokonać zaraz po ustaniu wspólności majątkowej lub w późniejszym dowolnym czasie. Nasza Kancelaria Adwokacka dostaje zlecenia prowadzenia sprawy o podział majątku wspólnego zarówno zaraz po zakończonej sprawie o rozwód, jak i od klientów, którzy decydują się na podział majątku wiele lat po ustaniu wspólności majątkowej. W każdym z tych przypadków postępowanie o podział majątku przebiega w podobny sposób.

Jak podzielić poszczególne składniki majątku?

Najbardziej preferowany jest podział fizyczny, jednak nie zawsze jest to możliwe z uwagi na charakter danego składnika majątku. Przykładowo niemożliwe jest fizyczne podzielenie, niektórych ruchomości (np. fizyczny podział samochodu) lub niektórych nieruchomości. Podział fizyczny jest dokonywany przede wszystkim w przypadku środków pieniężnych, czy niektórych nieruchomości np. nieruchomości gruntowe, które z uwagi na powierzchnię, kształt czy lokalizację, dają podzielić się fizycznie. Nasza Kancelaria Adwokacka w swojej dotychczasowej praktyce spotykała się również ze sprawami, w których dokonywany był fizyczny podział domu jednorodzinnego, w wyniku którego powstawały dwa odrębne lokale mieszkalne.

W przypadku, gdy podział fizyczny nie jest możliwy, wówczas dany składnik majątku wspólnego przyznawany jest na wyłączną własność jednego z małżonków z obowiązkiem spłaty udziału drugiego małżonka. Z doświadczenia adwokatów stanowiących zespół naszej Kancelarii Adwokackiej wynika, że ten sposób podziału majątku wspólnego jest najczęściej spotykany. Dotyczy to głównie sytuacji, w których dzielonym składnikiem majątku jest lokal mieszkalny (mieszkanie) nienadający się do podziału fizycznego. W postanowieniu kończącym sprawę sąd wskazuje w jakiej wysokości i w jakim czasie powinna zostać dokonana spłata udziału w majątku wspólnym małżonka, który nie przejmuje na własność danego składnika.

Ostatnim sposobem podziału majątku wspólnego jest sprzedaż danego składnika i podział sumy uzyskanej ze sprzedaży. W przypadku, gdy jest to dokonywane w postępowaniu sądowym, sąd zarządza sprzedaż przez komornika sądowego w drodze licytacji publicznej (zgodnie z przepisami o egzekucji z nieruchomości). Uzyskana zz licytacji suma, jest następnie dzielona fizycznie, zgodnie z przysługującymi małżonkom udziałami.